سنگ تراورتن یزد

سنگ تراورتن یزد یکی از شناخته‌شده‌ترین و باکیفیت‌ترین سنگ‌های رسوبی آهکی ایران است که از معادن غنی استان یزد (به‌ویژه محدوده عقدا، اردکان و مهریز) استخراج می‌شود. این سنگ به دلیل تنوع رنگی گرم و چشم‌نواز خود در سورت‌های کرم روشن، بژ، لیمویی، عسلی و شکلاتی شهرت دارد و به دو روش موج‌دار (برش در جهت رگه‌های طبیعی سنگ) و بی‌موج (برش عمود بر رگه‌ها با طرح ابروبادی آرام) فرآوری می‌گردد. ساختار متخلخل استاندارد و تراکم مناسب کلسیم کربنات در تراورتن یزد باعث می‌شود که سطح آن در فرآیندهای ساب‌زنی، رزین و اپوکسی‌پذیری فوق‌العاده‌ای داشته باشد و علاوه بر فرآوری صیقلی (Polished)، در انواع فینیش‌های چرمی، مات (Honed)، آنتیک و بوش‌همر نیز جلوه‌ای کم‌نظیر ارائه دهد.

از نظر کاربردهای معماری و سازه‌ای، سنگ تراورتن یزد به واسطه ثبات رنگ بالا در برابر تابش مستقیم اشعه خورشید (UV) و مقاومت مطلوب در برابر چرخه‌های ذوب و یخبندان، انتخابی بی‌رقیب برای اجرای نمای بیرونی ساختمان‌ها (نمای کلاسیک رومی، نئوکلاسیک و مدرن) در اقلیم‌های گرم و خشک تا سردسیر به شمار می‌رود. وجود حفرات طبیعی در پشت سنگ باعث نفوذ کامل دوغاب سیمانی به درون بافت سنگ شده و چسبندگی مکانیکی بسیار قدرتمندی با ملات ایجاد می‌کند که خطر جداشدگی سنگ از نما را در درازمدت به حداقل می‌رساند. همچنین وزن مخصوص متعادل آن نسبت به سنگ‌های گرانیت و مرمریت، بار مرده کمتری به اسکلت سازه تحمیل کرده و عایق حرارتی و صوتی طبیعی مناسبی برای جداره‌های ساختمان فراهم می‌آورد.

برای اجرای اصولی و ایمن سنگ تراورتن یزد در نماهای مرتفع و بیرونی، استفاده از اسکوپ‌های استاندارد فلزی (پیچ و رولپلاک گالوانیزه یا اسکوپ‌های پروانه‌ای و سیمی پشت سنگ) در کنار ملات ماسه‌سیمان با عیار استاندارد یا سیستم اجرای خشک الزامی است تا ایمنی کامل در برابر نشست ساختمان و تنش‌های لرزه‌ای تضمین شود. جهت نگهداری و افزایش طول عمر جلای سنگ، توصیه می‌شود پس از نصب نهایی از پوشش‌های نانو آب‌گریز تنفس‌پذیر استفاده گردد و از شست‌وشوی سطح سنگ با شوینده‌های اسیدی قوی (مانند جوهرنمک) خودداری شود؛ شست‌وشوی دوره‌ای با آب پرفشار (واترجت ملایم) و شوینده‌های خنثی با pH متعادل، زیبایی و درخشش اولیه سنگ را برای دهه‌ها حفظ خواهد کرد.